Kısa cevap: HS kodu, GTİP kodunun bir parçasıdır
HS kodu (Harmonized System / Armonize Sistem), Dünya Gümrük Örgütü (DGÖ) tarafından yönetilen, 200'den fazla ülkenin ortak kullandığı 6 haneli uluslararası sınıflandırma sistemidir. GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) ise bu 6 haneli HS kodunun üzerine, Türkiye'nin (ve AB'nin) eklediği ek hanelerle oluşan, 12 haneli tam koddur.
Yani her GTİP kodunun ilk 6 hanesi aynı zamanda bir HS kodudur — ama her HS kodu tek başına bir GTİP kodu değildir, çünkü GTİP daha fazla ayrıntı içerir.
Katman katman yapı
| Terim | Hane sayısı | Kim yönetir |
|---|---|---|
| HS kodu (Armonize Sistem) | 6 hane | Dünya Gümrük Örgütü (DGÖ) — uluslararası ortak taban |
| CN kodu (Kombine Nomenklatür) | 8 hane | Avrupa Birliği — HS'nin AB düzeyinde detaylandırılması |
| GTİP | 10-12 hane | Türkiye — ulusal vergi/istatistik ayrımları için ek haneler |
Neden bu fark kafa karıştırıyor?
Pratikte çoğu kişi ürününün "kodunu" ararken bu katmanları ayırt etmeden "HS kodu" veya "GTİP kodu" terimlerini birbirinin yerine kullanıyor. Uluslararası bir tedarikçiyle veya yurt dışı pazaryeriyle konuşurken genellikle 6 haneli HS kodu yeterli olur (çoğu ülke bu seviyeyi ortak kullanır). Ama Türkiye'de gümrük beyannamesi vermek için 12 haneli tam GTİP kodu şarttır — 6 haneli HS kodu tek başına yeterli değildir.
Örnekle gösterelim
450W bir güneş paneli için:
- HS kodu (6 hane): 8541.43 — "fotovoltaik hücreler, modül/panel hâlinde"
- GTİP (12 hane): 8541.43.00.00.00 — Türkiye'de beyan için kullanılan tam kod
Görüldüğü gibi ilk 6 hane aynı kalıyor; Türkiye'ye özgü ek haneler (bu örnekte sıfırlarla devam ediyor, ama her üründe böyle olmayabilir) tam GTİP kodunu oluşturuyor.
Diğer sık karışan terimler
| Terim | Ne anlama gelir |
|---|---|
| Tarife pozisyonu | Genellikle 4 haneli seviyeyi (HS pozisyonu) ifade eder |
| Gümrük tarife cetveli | Tüm GTİP kodlarının, açıklamalarının ve vergi oranlarının listelendiği resmî belge |
| CN kodu | AB'nin 8 haneli seviyesi; Türkiye Gümrük Birliği nedeniyle bu seviyeyi esas alır |
Daha fazla detay için GTİP kodu nedir, nasıl bulunur yazımıza göz atabilirsiniz.
Hangi kodu arıyorsanız arayın, biz tam GTİP'i buluruz
Gümrük Pusulası, ürün açıklamanızdan doğrudan tam 12 haneli, resmî cetvelle doğrulanmış GTİP kodunu üretir.
Ücretsiz deneyin →