GTİP Rehberi

Gümrük Tarife Cetveli Nasıl Okunur?

Türk Gümrük Tarife Cetveli ilk bakışta karmaşık görünür: sayfalarca kod, tire işaretleri, iç içe geçmiş başlıklar. Bu rehberde cetvelin mantığını ve doğru okuma yöntemini anlatıyoruz.

Güncellenme: 13 Ekim 2026 · 5 dakikalık okuma

Cetvelin genel yapısı

Türk Gümrük Tarife Cetveli (TGTC), ürünleri hiyerarşik bir ağaç yapısında sınıflandırır:

Tire (-) işaretlerinin anlamı

Cetvelde bir satırın başındaki tire sayısı, o satırın hiyerarşideki derinliğini gösterir:

Örnek satırAnlamı
- Atlar:1. seviye alt kategori (tek tire)
- - Damızlıklar2. seviye alt kategori (çift tire) — bir üstteki "- Atlar" başlığının altında
- - - Kesimlik atlar3. seviye alt kategori (üç tire)

Yani bir kodun gerçek anlamını okumak için, sadece o satırı değil o satıra kadar olan tüm üst başlıkları birlikte okumanız gerekir. Örneğin 0101.21.00.00.00 kodu tek başına "Damızlıklar" yazsa da, tam anlamı "Canlı atlar, eşekler, katırlar ve bardolar → Atlar → Damızlıklar"dır.

Sık yapılan hata: Sadece son satırdaki kelimeye bakıp karar vermek. "Diğerleri" yazan birçok satır, üst başlığı okumadan anlaşılamaz — ve cetvelde onlarca farklı "Diğerleri" satırı vardır.

Fasıl Notları ne işe yarar?

Her fasılın başında, o fasılı tanımlayan ve sınırlayan resmî notlar bulunur. Fasıl Notları genellikle şunları belirtir:

Fasıl Notları, pozisyon başlığının kelimesinden daha bağlayıcıdır. Bir ürün, başlığın kelimesine uysa bile, Fasıl Notu onu açıkça hariç tutuyorsa o pozisyona giremez.

Genel Yorum Kuralları (GYK)

Dünya Gümrük Örgütü'nün belirlediği 6 kural, cetveli tutarlı şekilde okumanın çerçevesini oluşturur. En sık başvurulanlar:

Ölçü birimi ve vergi haddi sütunları

Cetvelde her satırın yanında genellikle bir ölçü birimi (adet, kg, m² gibi — istatistik ve bazı vergi hesaplamaları için) ve bir vergi haddi (gümrük vergisi oranı) bulunur. Vergi haddi, ürünün menşe ülkesine ve geçerli ticaret anlaşmasına göre değişebileceğinden, cetveldeki oran tek başına nihai rakam olmayabilir — menşe ülke bazlı tercihli oranlar ayrıca kontrol edilmelidir.

Örnekle özet

"450W güneş paneli" örneğini ele alalım:

  1. Fasıl 85 (Elektrikli makine ve cihazlar) altında arama yapılır.
  2. 85.41 pozisyonu (yarı iletken tertibat, fotovoltaik hücreler dahil) bulunur.
  3. Alt pozisyonlarda "modül veya panel hâlinde birleştirilmiş" ifadesi aranır.
  4. Fasıl 85 notları kontrol edilir — bu tip ürünü başka bir fasıla yönlendiren bir istisna olup olmadığına bakılır.
  5. GYK 1 ve 6 uygulanarak en spesifik alt pozisyon seçilir.

Cetveli tek tek taramak yerine

Gümrük Pusulası, ürün açıklamanızı resmî cetvelle otomatik eşleştirir ve hangi fasıl/pozisyon/notun gerekçe olarak kullanıldığını gösterir.

Ücretsiz deneyin →
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî gümrük beyanı veya hukuki görüş yerine geçmez. Cetvel yıllık olarak güncellenir; her zaman yürürlükteki güncel versiyonu esas alın.